Πέμπτη, 19 Οκτωβρίου 2017

Μαθήματα Ἀρχαίων Ἑλληνικῶν (10ον), τοῦ Φιλολόγου Μιχαὴλ Ἀλεξανδρῆ - Classes of Ancient Greek (10th), Philologist Michael Chr. Alexandri - there is a translator on the website - Classi del greco antico (10), filologo Michael Chr. Alexandris - c'è un traduttore sul sito web - Clases de griego antiguo (10), el filólogo Michael Chr. Alejandrita - hay un traductor en el sitio web





Μαθήματα Ἀρχαίων Ἑλληνικῶν (10ον), τοῦ Φιλολόγου Μιχαὴλ Ἀλεξανδρῆ   
       
Μαθήματα ρχαων λληνικν
ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΜΙΚΩΝ 10ον
Σμερα φλοι μου θ δομε τν Γ΄ κλσι τν όνομτων, τ τριτκλιτα.
Γ΄ κλσις περιλαμβνει ρσενικ, θηλυκ κα οδτερα νματα.
Τ τριτκλιτα καταλγουν (στν νομαστικ πτσι) σ α, υ, ι, ω σ να π τ σμφωνα  ν, ρ, ς ξ, ψ (π. χ. κρυξ, πργκιψ).
Ο καταλξεις τους στν γενικ πτσι εναι –ος, -ως -ους. Συνθως στν γενικ νικο τ φωνηεντληκτα παρνουν τν κατληξι –ως ν τ συμφωνληκτα τν κατληξι –ος.
Τ τριτκλιτα καλονται περιττοσλλαβα διτι στς πλγιες πτσεις νικο (γενικ, δοτικ κα ατιατικ) καθς κα στν πληθυντικ, χουν μα συλλαβ παραπνω π’ ,τι στν νομαστικ. (π.χ. κοιτν, το κοιτνος*)
ν χουν τ διο θμα σ λες τς πτώσεις λγονται μονθεμα. (π.χ. χιτν, το χιτν-ος). {θμα: τ μρος τς λέξεως πο δν λλζει -δηλαδ πρν μπον ο καταλξεις- κα τ βρσκουμε π τν γενικ πτσι}-
ν χουν δο θματα, κτενοντας τ φωνεν τς τελευταας συλλαβς το θματος, λγονται διπλόθεμα. (π.χ. γεμών, το γεμόν –ος, χει δύο θέματα: τό «γεμών» καί τό «γεμόν». ντίθετα λέξις «χιτών» χει να θέμα πειδή στήν γενική κάνει πάλι «το χιτν-ος» μέ μέγα πάντα.)
Πολλά πό τά θηλυκά καί ρσενικά νόμαται τς Γ΄κλίσεως χουν κατάληξι –ς, καί τά λέμε καταληκτικά, π.χ. ρω-ς, χθύ-ς. σα μως δέν χουν κατάληξις  τ λμε κατληκτα, π.χ. χ, χιν. Τ οδτερα τς Γ΄κλσεως εναι πσης κατληκτα, π.χ. σμα, στυ. (Μ μο μπερδευττε, βλποντας τν κατληξι οδετρων –α, μ τν πρτη κλσι. Α΄κλσις ΔΕΝ χει οδτερα!!!)
νλογα μ τν χαρακτρα το κθε νματος, τ τελευταο δηλαδ γρμμα το θματος πο βρσκουμε π τν γενικ νικο (ν δν θυμστε νατρξτε στ προηγομενο μθημα), τ τριτκλιτα χωρζονται σφωνηεντληκτα (ν χαρακτρας εναι φωνεν, π.χ. πλ –ις, τς πλε –ως  ρα χαρακτρ εναι τ «ε») κα συμφωνληκτα (ν χαρακτρας εναι σμφωνο, π.χ. κραξ, το  κρακ –ος —ρα χαρακτρ εναι τ «κ»).
Πμε ν δομε παραδεγματα….
Φωνηεντλικτο καταληκτικ μονθεμα: ρως.
λέξις «ρως», ρωας, hero στ γγλικ κα κατ μα ποψι, π τήν λέξι ατ προρχεται ξνη λξις  «sir»  ς τίτλος εγενεας. (τρποντας τν δασεα σ s)
νικς ριθμς
νομαστικ  ρω -ς
Γενικ  το ρω -ος
Δοτικ   τ  ρω –ι
Ατιατικ  τν ρω -α
Κλητικ     ρ – ως!
Πληθυντικς ριθμς
νομαστικ  ο ρω –ες
Γενικ        τν ρ –ων
Δοτικ      τος ρω –σιν
Ατιατικ   τούς ρω –ας
Κλητικ    ρω –ες!
Θ δομε τρα πς κλίνονται τ τριτκλιτα φωνηεντληκτα καταληκτικ μονθεμα πο λγουν στν κατληξι –υς.
νικς ριθμς
νομαστικ   χθ
Γενικ     το χθ -ος
Δοτικ τ  χθ –ϊ
Ατιατικ  τν χθ
Κλητικ    χθ!
Πληθυντικς ριθμς
νομαστικ   ο χθ –ες
Γενικ    τν  χθ –ων
Δοτικ    τος χθ -σιν
Ατιατικ    τος  χθ
Κλητικ       χθες!
ρα ταν κποιοι ναφρονται στ ζδιο τν χθων, τ ναγραφμενο «χθες» εναι ντελς λθος…. «’Ιχθς» πρεπε ν γρφουν, φο ναφρονται στος χθς «χθες» στν νομαστικ…. Ψιλ γρμματα….
Κατ τν διο τρπο κλνεται κα λξις «δρς» (tree επαν ο ξνοι), λξις «σχς», πολπαθος «μς», κα ρα: ο γυμνασμνοι μες, κα τάδε χει (ΤΟΥΣ) γυμνασμνους μς…

ς δομε τρα πς κλνεται να φωηεντληκτο καταληκτικ διπλθεμο σ –υς.
νικς ριθμς
νομαστικ   πλεκυ –ς
Γενικ  το πελκε –ως
Δοτικ   τ  πελέκει
Ατιατικ  τν πλεκυ -ν
Κλητικ    πλεκυ!
Πληθυντικς ριθμς
νομαστικ   ο πελέκεις
Γενικ   τν πελκε –ων
Δοτικ    τος πελκε –σιν
Ατιατικ  τος πελκεις
Κλητικ    πελκεις!
Κατ τν διο τρπο κλνεται λξις « πρσβυς», « πχυς» κα λλες.
Τρα θ κλνουμε τ οδτερο «στυ».
νικς ριθμς
νομαστικ  τ στυ
Γενικ   το στε –ως
Δοτικ   τ στει
Ατιατικ  τ στυ
Κλητικ    στυ!
Πληθυντικς ριθμς
νομαστικ τ στη (στε–α λλ μ συναρεσι -> στη)
Γενικ   τν στε -ων
Δοτικ   τος στε –σιν
Ατιατικτ στη
Κλητικ    στη!
Κα θ λοκληρσουμε τ σημεριν μθημα μ τ τριτκλιτα πο λγουν στν κατληξι – ις.

ς λξις ατοσια, «ς» σημανει δναμις. (Ο λατνοι επαν τν δναμι vis, πειδ ρχικ λξις εχε στν ρχή δγαμμα -> Fς.) Κθε λξις πο καταλγει σ -ις ποδηλνει κνησι, δρσι, δναμι.
ταν καταργομε τν κατληξι ατ κα τν άντικαθιστομε μ τν κατληξι –η, μετατρποντς την σ πρωτκλιτη, οσιαστικ τν ποχαρακτηρίζουμε, τν ενουχζουμε. «κνησ-ις» μς  μαρτυρ δι τς καταλξες της τν δναμι κα τν δρσι ντς της.
Γρφοντας τν λξι μ κατληξι  τ στατικ –η: «κνησ-η», τν κακοποιομε κα τν μεταλλσσουμε.
νικς ριθμς
νομαστικ    πλ –ις
Γενικ   τς πλε –ως
Δοτικ   τ πλει
Ατιατικ  τν πλι -ν
Κλητικ   πλι!
Πληθυντικς ριθμς
νομαστικ    α πλεις
Γενικ     τν πλε –ων
Δοτικ      τας  πλε –σιν
Ατιατικ     τς πλεις
Κλητικ     πλεις!
ς δομε κα τν λξι «δναμις» πο τονζεται στν προπαραλγουσα:
νικς ριθμς
νομαστικ    δναμι -ς
Γενικ    τς δυνμε -ως
Δοτικ   τ  δυνμει
Ατιατικ    τν δναμι -ν
Κλητικ     δύναμι!
Πληθυντικς ριθμς
νομαστικ   α δυνμεις
Γενικ    τν δυνμε -ων
Δοτικ   τας δυνμε -σιν
Ατιατικ   τάς δυνμεις
Κλητικ     δυνμεις!
Γι ν τονζουμε σωστ: ο καταλξεις –α, -ας, -ι, -σι  εναι βραχχρονες.
Γι ξσκησι σς καλ ν κλνετε τν λξι « πρτανις».  Ο καταλξεις εναι χωρισμνες γι δικ σας εκολα.
Ο καταλξεις –εις, -ει προκπτουν κατπιν συναιρσεως το χαρακτρος –ε.
Εναι μως προτιμτερο, κατ τν γνμη μου, ν κνετε σκσεις κλνοντας πολλ νματα μεγαλοφνως παρ ν διαβσετε πολλος καννες, πο μπορε ν σς κουρσουν κα ν σς περιπλξουν.
Κλνετε τ οσιαστικ: ψις, μντις, γνεσις, φις.
Στ πμενο μθημα θ συνεχσουμε τν μελτη μας στ τριτκλιτα.
Χρσα Λνδου
* λέξις κοιτν σημανει τν τπο, τν θλαμο στν ποον κοιμμαστε κα ρα λξις κοιτζω σημανει «βζω κποιον στν κοτη, ν κοιμηθ». σωστ γραφ το ρματος κυττ εναι μ «υ» κα δο «τ».Πηγή : http://filonoi.gr/2014/10/24/xr-mathhmata-arxaion-ellhnikon-10on/  
http://pirforosellin.blogspot.gr/  - Επιτρέπεται η αναδημοσίευση του περιεχομένου της ιστοσελίδας εφόσον αναφέρεται ευκρινώς η πηγή του και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος(link ). Νόμος 2121/1993 και κανόνες Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα.
ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ
Ορισμένα αναρτώμενα από το διαδίκτυο κείμενα ή εικόνες (με σχετική σημείωση της πηγής), θεωρούμε ότι είναι δημόσια. Αν υπάρχουν δικαιώματα συγγραφέων, παρακαλούμε ενημερώστε μας για να τα αφαιρέσουμε. Επίσης σημειώνεται ότι οι απόψεις του ιστολόγιου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου. Για τα άρθρα που δημοσιεύονται εδώ, ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρουμε καθώς απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών τους και δεν δεσμεύουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο το ιστολόγιο.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου