Δευτέρα, 10 Ιουλίου 2017

η Νυφίτσα [λαϊκή ονομασία] ή η Μυγαλή η Μυγάλη [ονομασία παρ’ αρχαίοις] - The Nyphitsa [popular name] or the Mygali or Mygali [name of the ancient] - there is a translator on the website


[η φωτογραφία προέρχεται από την ιστοσελίδα της Βικιπαίδειας : https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9D%CF%85%CF%86%CE%AF%CF%84%CF%83%CE%B1#/media/File:Mustela_nivalis_-British_Wildlife_Centre-4.jpg]
 η Νυφίτσα [λαϊκή ονομασία] ή η Μυγαλή η Μυγάλη [ονομασία παρ’ αρχαίοις] ή η Ικτίς*1 η του Αριστοτέλους [ονομασία παρ’ αρχαίοις] ή η Γαλινθιάς


 [ονομασία παρ’ αρχαίοις] το Κουνάβι [λαϊκή ονομασία] ή το Κουνάδι [λαϊκή ονομασία] ή το Ατσίδι [λαϊκή ονομασία][είδος 1ο εν Ελλάδι]
η Ίκτις η γνήσια ή ορεοδίαιτος ή ευγενής ή η δενδρόβιος ή το Κουνάβι [λαϊκή ονομασία] ή το Κνάβι [λαϊκή ονομασία] [είδος εν Ελλάδι]η Ικτίς η τοιχοδίαιτος ή αριστοτέλειος ή η κατοικίδιος ή η Νυφίτσα [λαϊκή ονομασία] ή ο Ικτίνος [είδος  εν Ελλάδι]
  Η Γαλινθιάς ήτο θυγατέρα του Προίτου εις την Θήβα, θεραπαινίδα ή φίλη της Αλκμήνης. Όταν η Αλκμήνη επρόκειτο να γεννήσει τον Ηρακλή, η θεά των τοκετών Ειλειθυία και οι μοίρες παρεμπόδισαν την γέννηση, η Γαλινθιάδα όμως την βοήθησε απαλλάσσοντάς την από τους πόνους. Η Ήρα οργίσθηκε από αυτό, και την μεταμόρφωσε σε ικτίδα – νυφίτσα.
  Ένας άλλος μύθος μας λέγει ότι η Γαλινθιάδα είναι θυγατέρα του Προίτου και φίλη της Αλκμήνης. Όταν επρόκειτο η Αλκμήνη να γεννήσει τον Ηρακλή οι Μοίρες και η Ειλείθυια, οι θεότητες του τοκετού, ύστερα από εντολή της Ήρας την παρεμπόδιζαν και δεν της επέτρεπαν να γεννήσει το παιδί, κρατώντας τα χέρια τους σταυρωμένα. Ο «δεσμός», τα πλεγμένα χέρια της Ειλειθυίας και των Μοιρών, αποτελούσε εμπόδιο, «δέσιμο», της γέννας [μαγεία].
  Εννέα ημέρες και εννέα νύκτες εμπόδιζαν τα ξόρκια τους να γεννηθεί ο Ηρακλής. Τότε η Γαλινθιάς, από την στενοχώρια της για το μαρτύριο της Αλκμήνης, εξαπάτησε τις θεές λέγοντάς τους ότι η Αλκμήνη είχε φέρει εις τον κόσμο ένα αγόρι ύστερα από εντολή του Διός. Εκείνες γεμάτες τρόμο, κα αγανάκτηση επειδή νόμιζαν ότι είχαν περιφρονηθεί, εγκατέλειψαν την στάση του «έδενε» την Αλκμήνη και τότε εκείνη γέννησε αμέσως τον Ηρακλή.
   Οι θεές εκδικήθηκαν την Γαλινθιάδα που τις εξαφάνισε και την μεταμόρφωσαν σε νυφίτσα. Και επειδή είχε χρησιμοποιήσει το στόμα της για να τις ξεγελάσει , λέγοντάς τους ψέμματα, την κατεδίκασαν να γεννά από το στόμα.
   Είναι Η Εκάτη την λυπήθηκε και την έκαμε ακόλουθό της και ιερό της ζώο.
Οι Θηβαίοι εόρταζαν την Γαλινθιάδα προς τιμήν της και θυσίαζαν πάντα σε αυτήν μια ημέρα πριν την εορτή του Ηρακλέους.
   Ο Αιλιανός αναφέρει ότι η νυφίτσα και όχι η Γαλινθιάδα φόβισε τις Μοίρες που εμπόδιζαν την γέννα της Αλκμήνης και τις έκανε να λύσουν τα χέρια τους.
  Την νυφίτσα η Εκάτη όμως από οίκτο την δέχθηκε ως ιερό της ζώο και αργότερα ο Ηρακλής ίδρυσε λατρεία αυτής. Υπήρχε εις την Θήβα ιδιαίτερη εορτή προς τιμήν της τα «Γαλινθιάδια». 
   Η ικτίδα είναι γένος θηλαστικών της οικογένειας των ικτιδιδών, περιελαμβάνουν των μικρού αναστήματος, αρπακτικών, απαντάται στην Ευρώπη την Ασία και την Αμερική. Απ0ό των πολλών ειδών, τα οποία περιλαμβάνει το γένος αυτό, γνωστότερα από τα οποία είναι τα εξής :
  Το λαϊκό όνομα της ικτίδος είναι νυφίτσα. Η αττική παράδοση λέει πως κάποτε ήταν μία νεαρή και ωραία νύμφη,  η οποία ατύχησε στον γάμο της και μεταμορφώθηκε σε αυτό το ζώο. Έκτοτε,  προσπαθεί να καταστρέψει τις προίκες και να βάζει τους νεόνυμφους σε διχόνοια. Αυτός είναι και ο λόγος που οι γυναίκες στα χωριά μας ακόμα και σήμερα προσφέρουν στη νυφίτσα γλυκίσματα και «ρόκα με μπαμπάκι», προκειμένου να την καλοπιάσουν. Όταν δίνουν την κουταλίτσα λέγουν :
Κόπιασε, κυρά νυφίτσα,
για να φας τις κουταλίτσες
μην πειράζεις τα προικιά,
θα σου κάνουμε χρυσά,
λόχρυσα και ολάργυρα
θα σου δώσουμε γαμπρό,
να παντρευτείς να σπιτωθείς,
να γινής νοικοκυρούλα,
να μην τρέχεις πια στην ρούγα.
Όλα αυτά εις την περιοχή της Αθήνας. [Ν. Πολίτου «Παραδόσεις», τόμος Α, κεφάλαιο Ζώα, αριθμός 3..]
  Μία άλλη λαϊκή παράδοση, λέει ότι τα βαλάντια, τα οποία κατασκευάζονται από δέρμα νυφίτσας παραμένουν πάντοτε γεμάτα, δεν αδειάζουν ποτέ. Οι μεταμορφώσεις της νυφίτσας υπάρχουν και εις τους αρχαίους μύθους του Αισώπου, του Αιλιανού και άλλων μυθογράφων.
  Σε άλλες περιοχές λέγουν πως η νυφίτσα, σαν νυφούλα που είναι, της αρέσει να νέθη [γνέθει]. Άμα την ιδούν, πρέπει να της πουν «καλώς την νυφίτσα μου, στη νυφούλα μου!» και στην πόρτα του σπιτιού ή απάνω στα πράγματα που συνηθίζει να τα σκίζει ή να τα τρώγει της βάνουν μια ρόκα με μπαμπάκι. Χαίρεται η νυφίτσα που της παν το μπαμπάκι και χορεύει απάνω σε δαύτο.
  Αν τύχει και την χουγιάξει [να την κοροϊδέψει]καμιά γυναίκα, θα την φυλάξει να την εκδικηθεί. Γιατί είναι πολύ εκδικητική θα της σκίσει τα ρούχα και μέσ’ την κασέλα ακόμα αν έχει. Ενώ εκείνοι που την καλοπιάνουν βρίσκουν μεγάλα οφέλη απ’ αυτή. Όπου βρει άδικο φλουρί, το παίρνει και το πάει σπίτι κενού [εκείνου] που την περιποιήθηκε.
  Και αν βάλεις φλωριά σε σακούλα καμωμένη από τομάρι νυφίτσας, ποτέ δεν σώνονται.
[Ν. Πολίτου «Παραδόσεις», τόμος Α, κεφάλαιο Ζώα, αριθμός 3…].
   Στην Αρκαδία λένε την νύχτα από κάτω από τα γεφύρια βγαίνουν νυφίτσες. Αν τις πετροβολήσει κανείς ή τις χουγιάξει βγαίνουν, και πάνε στο σπίτι του το βράδυ και θα το κάνουνε κουρέλια, ύστερα θα κόψουνε και τα μαλλιά όλων όσων είναι μέσα στο σπίτι και μετά θα φύγουν και την άλλη μέρα πάλι τα ίδια.
  Για να μην πάθει τίποτα εκείνος που χουγιάξει μια νυφίτσα πρέπει να πάρει μια ρόκα και ωραίο βαμβάκι και μαλακό, και να τα βάλει την νύχτα στο μέρος που την είδε. Τότε η νυφίτσα γίνεται νεράιδα, τα παίρνει με χαρά και κάθεται στο γιοφύρι και γνέθει. Και για αυτό την λένε Ρόκα. Πολλοί έχουν δει την Ρόκα να γνέθει κι έχουν να λένε. Έναν μάλιστα τον έβγαλαν Φάντα, κι ακόμα ως τα τώρα έτσι τον λένε, γιατί όλο διηγείται για φαντάσματα και τις Ρόκες και το μαλλί που είχε ξοδεμένο. [Ν. Πολίτου «Παραδόσεις», τόμος Α, κεφάλαιο Ζώα, αριθμός 3..].     
  Εις την Ελλάδα υπάρχουν τα εξής είδη :
η ικτίς η γνήσια η οποία καλείται και ευγενής, δενδρόβιος και ορεοδίαιτος, όπου την συναντάμε εις τις δασώδεις εκτάσεις γνωστή εις την πατρίδα μας και με την ονομασία κουνάβι ή κνάβι. Ο οποίος θηρεύει σκίουρους, αγριοκούνελα, λαγούς, ποντικούς, φασιανούς, πέρδικες και άλλα πτηνά. Αγαπά υπερβολικά το μέλι. Χωρίς να περιφρονεί τα οπωρικά, όπως τα σταφύλια, τα κεράσια, τα μούρα, τα απίδια και τα άλλα νωπά οπωρικά. Πονηρό, σκληρό και αιμοδιψές, αληθινή μάστιγα των ορνιθώνων. Άμα συλληφθεί σε δόκανο, προτιμάει να χάσει το μέρος του σώματός της που έχει πιασθεί και να ελευθερωθεί παρά να μείνει εκεί και να συλληφθεί. Ζευγαρώνει τον Ιανουάριο και γεννά τον Απρίλιο μετά από κυοφορία 9 εβδομάδων 24 νεογνά, τυφλά και αδύνατα, τα οποία ανατρέφει και εκγυμνάζει.
Ένα άλλο είδος είναι :
 η ικτίς η τοιχοδίαιτος η οποία είναι γνωστή και με το όνομα η αριστοτέλειος ή κατοικίδιος διότι εξημερώθηκε από τους Έλληνες και χρησιμοποιήθηκε από τους ίδιους και τους Ρωμαίους αργότερα δια το κυνήγι των ποντικών, αντί των γατιών. Ζει σε κατοικημένα μέρη, σταύλους, αχυρώνες, στέγες, όπου εξέρχεται την νύκτα για να λεηλατήσει ορνιθώνες, δεν ξεπερνά τα 15 εκατοστά και εις Ελλάδα είναι γνωστή με το όνομα νυφίτσα. Γεννά τον Μάρτιο 36 μικρά.
  Στην Ελλάδα ζει σε πολλές  δασώδεις και ορεινές περιοχές, της Πελοποννήσου, της Στερεάς Ελλάδας, την Ήπειρο, τη Θεσσαλία, τη Μακεδονία, τη Θράκη μόνο στην περιφέρεια της Κομοτηνής, και στα νησιά Θάσο, Κέρκυρα, Μυτιλήνη και Άνδρο.
Η λαϊκή παράδοση λέει ότι την νυφίτσα την περιποιούνται οι γυναίκες, γιατί το ομόηχο της ονομασίας της προς τις νύμφες πιστεύεται ότι ενσαρκώνει δαίμονα, τον οποίο περιποιούνται φοβούμενες να μην πάθουν κάτι από αυτήν.   Η φωτογραφία προέρχεται από ιστοσελίδα του Αρκτούρου και είναι προστατευόμενο είδος.
*1 επίσης την ονομασία ικτίς έχουν επίσης η γάτα και το φυτό κυκλάμινο εις την Κέρκυρα, αλλά  και είδος ιέρακων.
Απόσπασμα από το βιβλίο του συγγραφέως  Ομήρου Ερμείδη με τον τίτλο «Η Μυθολογία και η λαϊκή παράδοση εις την πανίδα της πατρίδος μας» υπό έκδοσιν 
http://pirforosellin.blogspot.gr/  -  Επιτρέπεται η αναδημοσίευση του περιεχομένου της ιστοσελίδας εφόσον αναφέρεται ευκρινώς η πηγή του και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος(link ). Νόμος 2121/1993 και κανόνες Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα.380-409

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου