Σάββατο, 17 Ιουνίου 2017

η Χελώνα [λαϊκή ονομασία] ή η Χελώνη [ονομασία παρ’ αρχαίοις] ή ο Ψωμάς [λαϊκή ονομασία] - Turtle [popular name] or Chelonis [nameless] or Psomas [popular name] - there is a translator on the site



Αναφέρεται εις τον Ομηρικό ύμνο του Ερμού εις τον στίχο 42 : «αρεσκώοιο χελώνης», όπως και εις τον στίχο 48 : «λιθορρίνοιο χελώνης». Ο Σοφοκλής εις το έργο του «Αποσπάσματα» και εις οτν στίχο 278. 

Ο Κράτης ο θηβαίος φιλόσοφος εις το έργο του «Αποσπάσματα» εις το 1 : «ποντιάς χελώνη». Ο Αριστοφάνης εις το έργο του «Σφήκκες» εις τον στίχο 1292 : «ιώ χελώνη μακάριαι του δέρματος». Ο Αριστοτέλης εις το έργο του «Περί ζώων μορίων» εις τον στίχο 617a,28 : «αι θάλαττιαι  χελώναι και αι χερσαίαι». Ο Πλούτραχος εις το έργο του «Ηθικά» εις το στίχο 1420 : «την Ηλείαν ο Φειδίας Αφροδίτην εποίησε χελώνην πατούσαν», αλλά και εις τον στίχο 1082e «ει χελώνην, το του λόγου, μτόπισθε διώκοι Αδράστου ταχύς ίππος». Ο Λουκιανός εις το έργο του «Βίων Πράσις» εις τον στίχο 9 : «ου γαρ χελώνης ή κάραβου δέρμα   περιβέβλημαι». Ο Παυσανίας εις τον στίχο 1,44,8 : «χελώνη … υπενήχετο ταις πέτραις τους εσβληθέντας αρπάζειν». Και τέλος ο Λιβάνιος, ο ρήτορας και σοφιστής εις το έργο του «Μελέται» εις τον στίχο 6,44 : «αι χελώναι τους ίππους παρευδοκιμούσι».
   Ο μύθος του Αισώπου μας λέγει ότι ο Δίας κάποτε είχε μεταμορφωθεί σε ζητιάνο και πηγαίνοντας σε κάποιο να του ζητήσει βοήθεια, εκείνος όχι μόνο δεν τον σεβάστηκε αλλά και τον χτύπησε βρίζοντας και τους Θεούς. Ο Δίας για αυτό τον καταράστηκε να γίνει χελώνα και να κουβαλά στην πλάτη του όλα τα βάρη της ζωής του. [154 Halm, 105 και σελίδα 315 Κορ.].  
  Ένας άλλος μύθος Αισώπειος λέει ότι ο Δίας έκανε γάμο και κάλεσε όλα τα ζώα. Η χελώνα άργησε και όταν ο Δίας την ρώτησε γιατί αργοπόρησε, εκείνη είπε : «Οίκος φίλος, οίκος άριστος». Δηλαδή ο μόνος καλός φίλος είναι το σπίτι. Τότε ο Δίας αγανάκτησε για την αχαριστία της και την καταδίκασε σ’ όλη της την ζωή να κουβαλάει μαζί της το σπίτι της.
  Σε μια παραλλαγή του μύθου αναφέρεται ότι η Χελώνη ήταν νύμφη η οποία απαξίωσε να παρευρεθεί εις τον γάμο του Διός και τιμωρήθηκε υπό του Ερμού.
   Ο Απόλλων για να αποπλανήσει την Δρυόπη που έβοσκε τα πρόβατα του πατέρα της εις το όρος Οίτη συντροφιά με τις φίλες της, της Αμαδρυάδες,  μεταμορφώθηκε σε χελώνα όπου όλες  έπαιζαν μαζί της. Και όταν η Δρυόπη την έβαλε εις τον κόρφο της αυτός μεταμορφώθηκε σε φίδι που σφύριζε και τρόμαξαν οι Αμαδρυάδες και έφυγαν. Οπότε ο Απόλλων την έκαμε δική του. Η Δρυόπη γέννησε τον Άμφισσο, ο οποίος ίδρυσε την πόλη Οίτη και έκτισε ναό για τον πατέρα του, και εκεί η Δρυόπη υπηρέτησε ως ιέρεια ώσπου κάποια ημέρα οι Αμαδρυάδες την έκλεψαν και άφησαν εις την θέση της μια λεύκα. [Απολλόδωρος Α 7,6 Α 3,4 Γ 10,3 Γ 1,2 Παυσανίας Ι 1.7,3 ]
   Ο Πλούταρχος εις το έργο του «Ηθικά» εις το κεφάλαιο «Αίτια φυσικά» κς λέγει ότι : όταν τα ζώα πάσχουν από κάτι, αναζητούν και ψάχνουν τα συστατικά που τους προσφέρουν βοήθεια, τα χρησιμοποιούν και συχνά ωφελούνται. Έτσι η χελώνα, αφού φάει το κρέας της έχιδνας, τρώει από πάνω ρίγανη.
  Η χελώνα λογίζεται και ως υπόγειο ζώο. Ο Πλίνιος μάλιστα έγραφε, πως κοιμάται και ανασαίνει κάτω από την γη! Χθόνιο και πρωτογενές, σύμβολο της μετουσιώσεως, της αργοπορίας, της υπομονής, της ελπίδος έως και της βεβαιότητος [θυμηθείτε τον μύθο του Αισώπου, του λαγού και της χελώνας].
  Άλλες διηγήσεις λένε για ιπτάμενη χελώνα, που την σέρνουν δυο πάπιες, χάρις σε ένα ραβδί, που έχει σφηνωμένο στα δόντια της και δεν το αφήνει με τίποτε [μύθο που διηγείται και ο Λαφονταίν]. Είναι επίσης σύμβολο υποχωρητικότητος, αποσύρσεως, καταφυγίου, αλλά και χρυσελεφάντινου πύργου!
  Αυτό το «σπίτι της», το καβούκι, πρώτος το χρησιμοποίησε ο Ερμής [θεός επίσης συνδεόμενος με τον γάμο, ως υιός της Μαίας] για να τεντώσει χορδές, φτιάχνοντας την πρώτη λύρα. Ο Ερμής εξέδειρε χελώνη και το όρος όπου έγινε αυτό ονομάσθηκε εις ανάμνηση Χελυδορέα [τότε όριο ΑχαΐαςΑρκαδίας, νυν στον ν. Κορινθίας]. Το όργανο αυτό γοήτευσε τον Απόλλωνα. Γι' αυτό για την χελώνα λέει ο ομηρικός ύμνος στον Ερμή: «Όσο ζεις θα είσαι εμπόδιο στην ολέθρια μαγγανεία. Και σαν πεθάνεις τότε πολύ γλυκά θα τραγουδάς». Οι αλχημιστές, μεθερμηνεύοντας τον ύμνο, παραλλήλισαν την χελώνα με τον φιλόσοφο, που είναι δηλητήριο πριν προετοιμασθεί και το καλύτερο γιατρικό αφού προετοιμασθεί. Χάρη σ' αυτήν ο Ερμής θα προμηθευθεί άπειρα πλούτη, όπως αυτά που δίνει η Φιλοσοφική Λίθος.
  Στην «Υπνερωτομαχία»του Πολυφίλου, μια γυναίκα κρατά φτερά στο ένα χέρι και στ' άλλο μια χελώνα. Κρατά δηλ. τα σύμβολα του Ερμή, που παραπέμπουν σε ιερογαμία.
  Οι αρχαίοι πίστευαν πως το κρέας της είχε αντίδοτο στα δηλητήρια. Ενώ στο βλέμμα της προσέδιδαν εξαιρετικές ιδιότητες: Μπορούσε, έλεγαν, να κλωσσάει τ' αυγά της, κοιτώντας τα από μακριά.
 Τέλος, ο σπουδαίος ποιητής μας Αισχύλος απέθανε άδοξα το 456/455 π.Χ. όταν μια χελώνα  την οποία είχε συλλάβει στα νύχια του ένας αετός και την άφησε να πέσει, για να σπάσει το όστρακό της και να την φάει  έπεσε στο κεφάλι του και τον εφόνευσε!
[ΠΗΓΕΣ: Pernety «Dictionnaire MythoHermetique» [1787], κ.ά.
http://www.xronos.gr/detail.php?ID=54543  απόσπασμα από άρθρο του συγγραφέως λαογράφου Γιώργου Λεκάκη εις την προαναφερθείσα και κάτωθι ιστοσελίδες :
  Ωστόσο, υπάρχουν και οι θαλάσσιες χελώνες, που όλοι ξέρουμε πως είναι πιο εντυπωσιακές. Ο αρχαίος συγγραφέας Πλίνιος επιβεβαίωνε, πως στον Ινδικό Ωκεανό υπάρχουν τόσο μεγάλες θαλάσσιες χελώνες, που οι εντόπιοι αναποδογυρίζουν τα καβούκια τους και τα χρησιμοποιούν ως βάρκες!
  Η πιο γνωστή μεγάλη χελώνα ζει στην Μεσόγειο και την Ερυθρά Θάλασσα. Το μήκος ξεπερνάει το 1,5 μ. και το βάρος της τα 200 κιλά! Τον Φεβρουάριο του 2001 σάλο προξένησε η είδηση πως μια σπάνια χελώνα, βάρους 362 κιλών, κτυπημένη από προπέλα στο Μαϊάμι των ΗΠΑ, κατέληξε στα πιάτα του προσωπικού του ενυδρείου, αφού πέθανε χωρίς να μπορέσουν να την σώσουν! Ο διευθυντής επέτρεψε σε έναν εργάτη να πάρει λίγα κιλά στο σπίτι του, για να κάνει βραστό κι αυτός την επομένη έφερε στους συναδέλφους του να δοκιμάσουν έναν μεζέ από το άτυχο ζώο
[άρθρο από τις ακόλουθες ιστοσελίδες του συγγραφέως λαογράφου Γιώργου Λεκάκη :  http://www.xronos.gr/detail.php?ID=54983
  Η δε χριστιανική παράδοση λέει : Μια φορά ο Χριστός γίνηκε ζητιάνος και πήγε σε ένα εργαστήριο ενός ψωμά και έλεγε : «Πεινώ, δώσε μου μια λαγάνα». Ο ψωμάς τον έδιωχνε και ο Χριστός δεν πήγαινε πίσω και ολοένα έλεγε : «Ας είναι για το  όνομα του Θεού». Σαν είδε ο ψωμάς από τα λόγια δεν παίρνει, παίρνει στο χέρι το συντραύλιστρο και του κατέβασε ξυλιές σαν βροχή. Ο Χριστός τότε τον καταράστηκε  «να γίνεις χελώνα, και να έχεις επάνω σου το σκαφίδι σου και από κάτω σου το συντραύλιστρο σου». Και ο ψωμάς έγινε χελώνα, και γι’ αυτό τη χελώνα την λένε και ψωμά. [Κατά Ιωάννη Βαλαβάνη 1890].   
  Η ελληνική παράδοση [Μελέτες περί του βίου και της γλώσσας του ελληνικού λαού. Παραδόσεις, μέρος Α του Νικολάου Πολίτου] λέγει ότι κατ’ αυτήν η αράχνη, ο σκαντζόχοιρος και η μέλισσα ήσαν αδερφές και όλες  πλην της μέλισσας, εγκατέλειψαν την γριά μητέρα τους ενώ ήταν βαριά άρρωστη πλην της μέλισσας. Ο ακανθόχοιρος όταν προσκλήθηκε από την μητέρα του δεν μετάβηκε, προφασιζόμενος ότι κατασκευάζει φράχτη δια το αμπέλι του και γι’ αυτό φέρει την κατάρα της, να φέρει εφ’ όρου ζωής τα αγκάθια του φράχτη. Η αράχνη έφερε ως πρόφαση ότι υφαίνει και έλαβε την κατάρα της να υφαίνει διαρκώς και η χελώνη πάλι προφασίστηκε ότι έχει πλύσιμο και έλαβε και αυτήν την κατάρα να φέρει αιώνια την σκάφη εις την πλάτη της. Μόνο η Μέλισσα, άφησε την εργασία της και μετέβη ταχέως εις την ασθενούσε μητέρα της. Και έλαβε από αυτήν την ευχή, οτιδήποτε και αν λαμβάνει εις τα χέρια της να γίνεται μέλι [Νικόλαος Πολίτης – Παραδόσεις τόμος α «Παράδοση της Θράκης και αλλαχού» – αριθμός 351].   
  Υπάρχουν δυο είδη αυτή που ζει στην θάλασσα η θαλάσσια και η χερσαία. Στην πατρίδα μας υπάρχει η Χελώνη η ελληνική, η οποία ζει σε εμάς αλλά και σε όλες τις χώρες τις μεσημβρινής Ευρώπης. Είναι κιτρινοπράσινος με μελανές κηλίδες. Τον χειμώνα κρύπτεται μέσα σε κοιλότητες της γης και διέρχεται την χειμερία νάρκη. Στις αρχές του θέρους γεννά 1015 αυγά, τα οποία εκκολάπτονται μόνα τους κατά τον Σεπτέμβριο. Υπάρχει και η θάλασσια χελώνη στα νησιά του Ιονίου, η γνωστή σε όλους μας Καρέτα καρέτα η οποία προστατεύται κατά κάποιο τρόπο από διεθνείς οργανισμούς.   
  Απολιθωμένα λείψανα γιγαντιαίων χελώνων ευρέθησαν εντός της ποντίου βαθμίδος της νεογενούς υποδιαπλάσεως του καινοζωικού στον Βαθύλακκο και το Καραμπουργού της Θεσσαλονίκης, ως και του είδους χελώνη marmorum εντός των πλειοκαινικών οστεοφόρων αποθεμάτων του Πικερμίου Αττικής.
  Η λαϊκή μετεωρολογία μας λέγει ότι άμα τον Φεβρουάριο η χελώνα εμφανισθεί νωρίς με το κεφάλι προς τα κάτω, έρχεται μεγάλη κακοκαιρία. Άμα εμφανιστεί με το κεφάλι προς τα επάνω, τότε θα έρθει καλοκαιρία και πολύ ζέστη.   

 Επίσης εις τα όνειρα εάν κάποιος την δει, η λαϊκή παράδοση λέγει τα ακόλουθα : Αισθηματικά: Εάν δεις χελώνα είναι ένα από τα καλύτερα όνειρα. Διότι προμηνύει ευτυχία, χαρά, γάμο και προσωπική ικανοποίηση. Εάν είστε ανύπαντροι, να περιμένετε σύντομα γάμο και οικογενειακή ηρεμία. Αν είστε παντρεμένοι θα έχετε μια πολύ όμορφη οικογένεια.
Η χελώνα προμηνύει μακροζωία και υγεία.
Η θέα της χελώνας στο όνειρο, σημαίνει επαγγελματική άνοδο και κοινωνική καταξίωση. Μη φοβάστε τίποτα.
[http://www.oneirokriths-orama.gr/%CE%8C%CE%BD%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%B1/%CE%A7/%CE%A7%CE%B5%CE%BB%CF%8E%CE%BD%CE%B1.html]
Απόσπασμα από το βιβλίο του συγγραφέως  Ομήρου Ερμείδη με τον τίτλο «Η Μυθολογία και η λαϊκή παράδοση εις την πανίδα της πατρίδος μας» υπό έκδοσιν
http://pirforosellin.blogspot.gr/  -  Επιτρέπεται η αναδημοσίευση του περιεχομένου της ιστοσελίδας εφόσον αναφέρεται ευκρινώς η πηγή του και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος(link ). Νόμος 2121/1993 και κανόνες Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα.90

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου