Πέμπτη, 9 Απριλίου 2015

Το μεγαλύτερο αρχαίο ναυάγιο με άγκυρες, στον Γλάρο



Σιδερένιες άγκυρες τύπου «Υ» που εντοπίστηκαν στην περιοχή του Γλάρου
Πολύ σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται μισοβυθισμένος προϊστορικός οικισμός και εντυπωσιακό ναυάγιο με πολυάριθμες άγκυρες, έχει φέρει στο φως η έρευνα που πραγματοποιεί το Ινστιτούτο Εναλίων Αρχαιολογικών Ερευνών, σε μια ευρεία ακτίνα του Παγασητικού, που ξεκινάει από την Αμαλιάπολη και φθάνει έως νότια από τον Τηλέγραφο, στη θέση Πριόνια.


Η συγκεκριμένη ενάλια αρχαιολογική έρευνα, που ξεκίνησε το 2000, θα συνεχιστεί, καθώς χορηγήθηκε πρόσφατα η σχετική άδεια, με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού κ. Κώστα Τασούλα. Ο νέος κύκλος των ενάλιων ερευνών αναμένεται να ανοίξει και πάλι στις 25 Αυγούστου και θα διαρκέσει ένα μήνα. 

Εικόνες από την ανασκαφή στο «Ναυάγιο 7» στη θέση «Τηλέγραφος»,
περιοχή Δ. Δ. Σούρπης, Δήμου Αλμυρού
Το ενδιαφέρον της ερευνητικής ομάδας επικεντρώνεται, για φέτος, σε έναν καταποντισμένο προϊστορικό οικισμό της Μέσης Εποχής Χαλκού, που εντοπίστηκε στην περιοχή Μετόχι, στον όρμο Νηές. Ο συγκεκριμένος οικισμός χρονολογείται γύρω στο 1.700 π.Χ. και περιλαμβάνει δυσδιάκριτα οικιστικά λείψανα, τοίχους διάσπαρτους και ταφές σε κιβωτιόσχημους κυρίως τάφους.

«Φαίνεται καθαρά ένα στρώμα με προϊστορικά όστρακα, και κάτω από τη μεγάλη συγκέντρωση λίθων οι οποίοι είναι διάσπαρτοι, μπορεί να διακρίνει κανείς με πολλή προσοχή τοίχους, οι οποίοι είτε είναι αυτοτελείς, είτε συνεχίζονται από την στεριά προς την θάλασσα. Ορισμένοι από αυτούς μάλιστα με διάταξη ιχθυάκανθας (θυμίζουν δηλαδή το σχήμα ψαροκόκαλου), που είναι χαρακτηριστική στην προϊστορική εποχή» όπως αναφέρει ο επικεφαλής της έρευνας, κ. Ηλίας Σπονδύλης, αντιπρόεδρος στο Δ.Σ. του Ινστιτούτου Ενάλιων Αρχαιολογικών Ερευνών.

Κιβωτιόσχημος τάφος κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας στο Μετόχι στον όρμο Νηές
Μέχρι στιγμής έχουν εντοπιστεί δεκαπέντε περίπου τάφοι, μεταξύ δε αυτών και ένας τάφος που περιείχε σκελετό νηπίου, καθώς και ένα μικρό κύπελλο ως κτέρισμα. Ο παιδικός τάφος βρέθηκε ασύλητος και επιβεβαιώνει την χρονολόγηση των κεραμικών οστράκων που υπάρχουν διάσπαρτα στο χώρο. Είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον, εξάλλου, το γεγονός ότι η διερευνητική τομή που διενεργήθηκε, δείχνει ότι υπάρχει προϊστορικό υλικό σε βαθύτερα στρώματα, τα οποία θα εξεταστούν προφανώς στην πορεία των ερευνών.

Η ερευνητική ομάδα θα προχωρήσει στην αποτύπωση του χώρου «για να έχουμε ένα τοπογραφικό και αρχιτεκτονικό σχέδιο, προκειμένου να καθορίσουμε την περαιτέρω πορεία της έρευνας» υπογραμμίζει ο κ. Σπονδύλης. Τα ευρήματα έχουν εντοπιστεί σε μικρό σχετικά βάθος κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, το οποίο υπολογίζεται από 1 εκατοστό έως δυόμιση περίπου μέτρα, δεδομένου ότι τμήμα του συγκεκριμένου οικισμού, που ήταν χερσαίος, παραμένει ακόμη στην στεριά, κάτω από τα κτίρια του παλιού ελαιοτριβείου που βρίσκεται στο Μετόχι, ενώ τμήμα του έχει, όπως προαναφέρθηκε, καταποντιστεί.

Σημαντικά ναυάγια 

Παράλληλα το Ινστιτούτο Ενάλιων Αρχαιολογικών Ερευνών θα προχωρήσει στην τοπογραφική και σχεδιαστική αποτύπωση σημαντικών Βυζαντινών ναυαγίων, που εντοπίστηκαν στο ακρωτήριο Γλάρος.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ένα εκ των ναυαγίων που εντοπίστηκαν στη συγκεκριμένη θέση και χρονολογείται στον 12ο-13ο αιώνα μ.Χ., έχει το μεγαλύτερο γνωστό αριθμό από σιδερένιες άγκυρες τύπου «Υ», δεκατρείς συνολικά, αυτής της εποχής, που βρέθηκαν στον Ελλαδικό χώρο. Επίσης εντοπίστηκαν και δύο σιδερένιες τύπου «Τ» καθώς και στύποι, μολύβδινοι και λίθινοι, που ανήκουν σε ξύλινες άγκυρες, τα στελέχη των οποίων διαβρώθηκαν και δεν διατηρούνται, όμως τεκμηριώνουν την ύπαρξή τους. Οι άγκυρες είναι διάσπαρτες στον βυθό, όπου επίσης εντοπίστηκε άφθονη κεραμική.

Τυπικός αμφορέας μεσοβυζαντινής εποχής (12ος - 13ος μ.Χ. αι.)
από το φορτίο του ναυαγίου στο Γλάρο
Στη συγκεκριμένη ακτογραμμή, και ειδικά στη θέση Τηλέγραφος, ανακαλύφθηκε, εξάλλου, ναυάγιο της ύστερης αρχαιότητος, του 4ο αιώνα μ.Χ., με πολυάριθμους αμφορείς. Εχει ολοκληρωθεί η ανασκαφή του και έχουν εξαχθεί πολύ σημαντικά συμπεράσματα σχετικά με τη γένεση του αμφορέα της υστερορωμαϊκής περιόδου (Late Roman 2) που είναι ευρέως διαδεδομένος από τον 5ο έως τον 7ο μΧ αιώνα, καθώς ήταν η πρώτη φορά που εντοπίστηκε σε ναυάγιο του 4ου μ.Χ. αιώνα.

Στην ερευνητική ομάδα συμμετέχουν δέκα επιστήμονες όλων των ειδικοτήτων, ενώ όπως επισημαίνει ο κ. Σπονδύλης «μέσω της ενάλιας έρευνας στην περιοχή του Παγασητικού, αποκαλύπτεται μια άλλη πτυχή της διαχρονικής δραστηριότητας στο χώρο και είναι πολύ σημαντικός ο αρχαιολογικός πλούτος που κρύβεται κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας».


Πηγή: Γλ. Υδραίου, Ταχυδρόμος


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου